vrijdag 29 augustus 2014

Familienamen in Duitsland

Naamkunde is als Namenforschung in Duitsland een fundamentele wetenschap. Zeer voortvarend en uiterst conscientieus heeft een team van onderzoekers in de afgelopen jaren aan de Akademie für Wissenschaften in Mainz aan de samenstelling van een familienamenatlas gewerkt - der Deutscher Familiennamenatlas (DFA) -, waarvan er tussen 2009 en 2013 vier banden verschenen zijn van gemiddeld 900 bladzijden per deel; twee delen zullen nog volgen. Hieronder vindt u de afzonderlijke thema's in de titelbeschrijvingen.


Om het naamkundig onderzoek in Mainz beter te kunnen presenteren heeft men nu online een namenportaal geconstrueerd: www.namenforschung.net. De belangstellende wordt geïnformeerd over diverse naamkundige activiteiten. Niet alleen wordt men met de DFA vertrouwd gemaakt, maar ook wordt de DFD geïntroduceerd: das Digitale Familiennamenwörterbuch Deutschlands. Men gaat in Duitsland uit van een namenvoorraad van 800.000 verschillende namen. Het DFD-corpus betreft de namen die minstens 10x vermeld worden in een bestand van telefoonabonnées uit 2005. In 2015 hoopt men het woordenboek met 2000 artikelen beschikbaar te stellen.

De betekenis van Duitse familienamen kan momenteel worden opgezocht in het naslagwerk Duden Familiennamen (Herkunft und Bedeutung von 20000 Nachnamen), samengesteld door Rosa en Volker Kohlheim. De dure delen van de DFA zullen in Nederland moeilijk raadpleegbaar zijn. Wie evenwel een naam op een verspreidingskaart in Duitsland wil zien kan gebruik maken van: http://www.verwandt.de/karten/


Bochenek, Christian & Kathrin Dräger; herausgegeben von Konrad Kunze & Damaris Nübling
Deutscher Familiennamenatlas. Band 1: Graphematik / Phonologie der Familiennamen I: Vokalismus.
Berlin / New York, De Gruyter.
2009, lxxxvi, 833 p.
ISBN 9783110186253

Dammel, Antje, Kathrin Dräger, Rita Heuser & Mirjam Schmuck; herausgegeben von Konrad Kunze & Damaris Nübling
Deutscher Familiennamenatlas. Band 2: Graphematik / Phonologie der Familiennamen II: Konsonantismus.
Berlin / New York, De Gruyter.
2011, xxxvii, 903 p.
ISBN 978 3 11 022979

Deutscher Familiennamenatlas / hrsg. von Konrad Kunze, Damaris Nübling. - Berlin [etc.] : De Gruyter, 2009-.... - Bd. 1-.... ; 25 cm
Bd. 3: Morphologie der Familiennamen / von Fabian Fahlbusch ... [et al.]. - 2012. - xxxvii, 785 p. : tab., krt. - ISBN 978 3 11 027833 0

Bochenek, Christian, Kathrin Dräger, Fabian Fahlbusch & Jessica Nowak; herausgegeben von Konrad Kunze & Damaris Nübling
Deutscher Familiennamenatlas. Band 4: Familiennamen nach Herkunft und Wohnstätte.
Berlin / New York, De Gruyter.
2013, xliii + 1007 p.
ISBN 978 3 11 029059 2

maandag 4 augustus 2014

Mannennamen in popsongs in Amerikaanse hitparade beginnen met een J

Het Amerikaanse online-tijdschrift Slate onderzocht de frequentie van voornamen in popsongs in de Amerikaanse hitparade vanaf 1960. Bij de mannennamen is de beginletter J favoriet met maar liefst 40%, door de namen John(ny), Joe, Jack, Jimmy, James en ... Jesus. Denk aan Johnny B. Goode van Chuck Berry, Jumping Jack Flash van the Rolling Stones en Hey Joe van Jimy Hendrix.

Bij de vrouwen draait het om de M door Maria, Marie en Mary.

Via Onze Taal

Website over Belgische familienamen vernieuwd

De Belgische website familienaam.be is vernieuwd met de steun van de Universität zu Köln en Familiekunde Vlaanderen.
De site is uitgebreid met de familienamen uit 2008, waar tot voor kort alleen de familienamen uit 1998 raadpleegbaar waren. Middels een cartografische tool ziet de bezoeker welke namen waar in België voorkwamen in de betreffende jaren. In de nieuwe versie van de website is de cartografische tool verfijnd: De bezoeker kan zelf de presentatiekleur kiezen en in- en uitzoomen.



Er zijn twee presentatievormen: de absolute frequentie toont per gemeente het aantal personen met de gezochte familienaam; de relatieve frequentie stelt  voor hoeveel personen in verhouding tot het totale inwoneraantal van die gemeente de naam in kwestie dragen.
Achter de link ‘Alles over familienamen’ vindt men achtergrondinformatie over de familienaamgeving in het Nederlandse taalgebied.

Let op, het zoekprogramma van de website heeft één onhebbelijkheid: het is hoofdlettergevoelig. Een zoekopdracht op "jansen" geeft geen hits, maar wanneer je het opnieuw probeert met "Jansen" is het wel raak.